Atoomstroom nieuws

'Kernenergie is hip en groen', aldus Belgische krant De Standaard

Belgische krant De Standaard van 7 september 2010 betitelt kernenergie als 'hip' en 'groen'. Dit past in een opmerkelijke opwaardering van kernenergie door de gevestigde media.

Management Team Magazine nam dit bericht over en kopte ook 'Kernenergie is weer hip'. De Telegraaf van vandaag berichtte verder uitgebreid over wat het noemt 'de comeback van kernenergie'. De Telegraaf is echter altijd al pro-kernenergie geweest, dus dat is weinig verbazend.

Wel opvallend was dat het zeer kritische, onafhankelijke en doorgaans aan 'links' beschouwde NOVA TV kernenergie twee weken geleden "De Energie van de Toekomst" noemde.

‘Ruim baan voor kernenergie’

Ja, dat lezen we graag natuurlijk, zo’n krantenkop! Hij staat boven de ‘Stelling van de dag’ in de Telegraaf van 1 september. Het is op deze plaats – en niet alleen daar – vaker geconstateerd: de mening over kernenergie is aan het veranderen. En die verandering is hier erg groot geworden. De ‘Stelling van de dag’ luidde: Volledig richten op kernenergie. Eens of oneens. Waar Volkskrant-lezers eerder dit jaar fifty-fifty voor en tegen waren, ligt de verhouding bij de Telegraaf-lezers driekwart voor en een kwart tegen. Dat had u wel verwacht, gezien de signatuur van de krant?

Maar dan heeft u waarschijnlijk de argumenten nog niet gezien, want die werden ook gegeven. Ruim een kwart zegt met kernenergie minder afhankelijk te worden van politiek instabiele regio’s. En die regio’s zijn niet alleen instabiel, maar kunnen ook nog eens de prijs fors opdrijven. Een pluspunt van kernenergie is een hoog rendement, waardoor het de goedkoopste manier is om aan energie te komen. Ook het milieuargument wordt gehanteerd: kerncentrales zijn veel minder belastend voor het milieu dan kolencentrales. Maar de tegenstanders hanteren ook een milieuargument: opslag van kernafval achten zij niet veilig genoeg.

Daar blijft het niet bij. Een belangrijke reden om het eens te zijn met de stelling is afkeer van windenergie, althans van windmolens. ‘Horizonvervuiling’. ‘Ons land is er te klein voor’. Afkeer treft ook de zonnepanelen. Die zijn te duur waardoor de terugverdientijd veel te lang is. Tegenstanders zien daarentegen meer in het verhogen van de subsidie om zonne-energie rendabeler te maken. Bovendien wijzen zij er op dat uranium een keer opraakt en het jaren duurt voordat een nieuwe kerncentrale in gebruik genomen kan worden.

Stuk voor stuk natuurlijk allemaal bekende argumenten, zowel van de voorstanders als de tegenstanders. Opmerkelijk is dat de argumenten vóór kernenergie nu ook echt ruimschoots de doorslag geven en dat afkeer van windmolens en de reserves bij zonne-energie zich vertalen in een pro-kernenergie standpunt. En dit zien we nu ook in de politiek gebeuren. Alleen, of de politiek zich ook iets gelegen laat liggen aan die veranderde opvattingen is een heel ander verhaal. En volkomen afhankelijk van het kabinet dat er te zijner tijd zal komen. Maar goed dat u daar niet afhankelijk van bent. Wie kernenergie wil kan op deze site terecht!

Nova TV: Kernenergie is de energie van de Toekomst!

Het gerenommeerde actualiteitenprogramma Nova zond eergisteren een documentaire uit die zo een reclamefilmpje voor ons bedrijf had kunnen zijn. Hilversum is definitief om.

Denkend aan Holland

“En het geluid van een grote windmolen is ’s nachts erger dan bijvoorbeeld een voorbijrijdende vrachtwagen.” Althans, dat zei VVD-kamerlid Neppérus onlangs in de Telegraaf. Zij is van mening dat vanwege nieuwe regels voor geluidshinder – ingesteld door demissionair minister Huizinga – herriemakende windmolens onterecht alle ruimte krijgen. De vrees van het Kamerlid betreft vooral het windmolenpark dat bij Urk moet verrijzen: horen en zien zullen je vergaan. Nu heeft Atoomstroom ook kanttekeningen gezet bij windmolens, maar dan op grond van de enorme hoeveelheid belastinggeld die grootschalige toepassing vergt - en vanwege de aanslag op de vogelstand.

Maar met die windmolens is meer aan de hand. De bezwaren van de burgers betreffen tot nu toe vooral de horizonvervuiling. Concentratiekampen met windmolens, zegt Jan Mulder, om de bevolking en het landschap in één klap ziek, duizelig en misselijk te maken (23 juni 2010). Eerlijk is eerlijk, hier zien we toch een parallel met kernafval - en met de opslag van CO2. We willen het allemaal niet in onze ‘achtertuin’ en al zeker niet in onze ‘voortuin’. De Urkers willen geen windmolens, de Barendrechters geen CO2 en de Groningers geen kerncentrale. De Groningers mogen dan geen kerncentrale willen (al willen de Zeeuwen dat dan weer wel) ín hun tuin, als het aan de landelijke overheid ligt krijgen ze daarvoor in de plaats CO2 ónder hun tuin.

Duurzaam of niet-duurzaam, fossiel of niet fossiel, er kleven altijd nadelen aan. Hoever zijn we bereid te gaan om hier rekening mee te houden? Want als de voordelen duidelijk zijn, moeten we daar wat voor over hebben. Toch? Opmerkelijk is dat protesten zich vooralsnog niet tegen de kosten richten. Al wordt hier en daar gemord over de enorme subsidiestroom richting windenergie en de duizelingwekkende hoogte van de energiebelasting. En wat te denken van foute kolen? Het probleem is gesignaleerd en daar is het vooralsnog bij gebleven.

De burger klimt daar allemaal de barricades niet voor op. Dat gebeurt pas bij een dreigende invasie van de eigen, directe leefomgeving. ‘Denkend aan Holland zie ik uitgestrekte wijken met blauwe, oneindig verblindende daken, rijen ondenkbaar hoge molens gierend aan den einder staan’? Zover zal het dus wel niet komen. Blijft over wat Marsman, reeds in 1936, voorzag:

de lucht hangt er laag
en de zon wordt er langzaam
in grijze veelkleurige
dampen gesmoord

Wat gaan we daar aan doen? En wel zo dat ons uitzicht niet wordt verpest en onze nachtrust niet wordt verstoord. Beter nog: zonder besmette kolen en zonder een onafzienbare subsidiestroom.

Discussie kernenergie wint aan diepgang

Dat de discussie over kernenergie ook écht op gang is gekomen blijkt uit meer dan alleen de grote aandacht in de media. Het is vaker gezegd: in deze discussie spelen de emoties op zijn minst net zo’n grote rol als de feiten. Emoties die al vele, vele jaren spelen en die meestal leiden tot herhaling van zetten. Gelukkig zien we nu ook dat de diepgang van de discussie op een ander niveau komt.

Op 29 juni 2010 is de techniekfilosoof ir. Behnam Taebi gepromoveerd aan de Technische Universiteit Delft met het proefschrift ‘Nuclear Power and Justice between Generations’. Een keuze voor kernenergie heeft consequenties voor de volgende generaties: uranium raakt een keer op en zij worden opgezadeld met ons afval. Taebi bepleit in het universiteitsblad Delta daarom een zogeheten Partitie en Transmutatie-methode (P&T), een gesloten cyclus die het hergebruik van de brandstof optimaliseert en het gevaarlijke afval minimaliseert. Een keuze hiervoor heeft weer consequenties voor de huidige generaties: hogere kosten (deze techniek moet verder ontwikkeld worden) en productie van plutonium (proliferatiegevaar).

Maar er speelt meer. Woensdag 30 juni vond een discussie plaats over kernenergie tussen Wim Sinke van het Energie onderzoekscentrum Nederland; Peter Boerma, directeur van energiebedrijf Delta; Jan Leen Kloosterman, docent reactorfysica in Delft; de energiebedrijven en Ike Teuling van Greenpeace. Volgens het verslag van deze discussie ging het vooral om de vraag of een investering in een nieuwe kerncentrale ten koste zal gaan van investering in duurzame energie, zoals Greenpeace van mening is. Kloosterman zegt dat CO2-probleem veel groter is dan de meeste mensen denken en Sinke vindt het ‘risico van kernafval verwaarloosbaar afgezet tegen het gevaar van de opwarming van de aarde’.

Juist in deze discussie zou de ‘justice between generations’ ook een rol moeten spelen. Gaat elke euro investeren in kernenergie ten koste van investeringen in duurzame energie? Taebi: “Ik durf de stelling aan dat kernenergie duurzaam is. Het is wel de vraag hoe ik duurzaamheid definieer. Wie zegt dat duurzaamheid draait om hergebruik en de uitstoot van CO2, kan beweren dat kernenergie duurzaam is. Bij een gesloten cyclus wordt het restafval immers voor een groot deel weer gebruikt. Wie daar aan toevoegt dat veiligheid ook belangrijk is voor duurzaamheid, trekt een andere conclusie. Het hangt er vanaf hoe iemand duurzaamheid definieert, dat is bovenal een ethische discussie.”

Maar ook een ethische discussie kun je niet voeren zonder risicoafwegingen. Nu heb ik het proefschrift van Taebi niet gelezen en moet ik afgaan op bovengenoemd interview en een ‘flitscollege’. Waar Taebi het namelijk niet over heeft is dat als we niet investeren in kernenergie, dat net zo goed consequenties heeft voor de komende generaties. Immers, als de huidige generaties investeren, kunnen de toekomstige daarvan (ook) profiteren. Dan het aspect van de haalbaarheid. Niet investeren in kernenergie betekent vooralsnog doorgaan met de gigantische CO2-productie door centrales die op fossiele brandstoffen draaien. De lucht in blazen of ondergronds opslaan in Noord-Nederland betekent hoe dan ook dat toekomstige generaties ermee worden opgezadeld. Aan de andere kant van de balans is er weer de toegenomen onafhankelijkheid als we voor kernenergie kiezen – juist voor toekomstige generaties.

De discussie wordt er zo niet makkelijker op, maar gaat wel steeds meer over de juiste dingen.

Finland besluit om nog twee kerncentrales te bouwen

Uitslag stemming Finse parlement

De bouw van de eerste 'European Pressurized Water Reactor' (EPR) op het Finse eiland Olkiluoto wordt door tegenstanders van kernergie met genoegen aangehaald. Het project loopt namelijk gierend uit de hand, zowel qua tijd als qua geld. Partijen als Greenpeace roepen met graagte dat dit bewijst dat kernenergie (te) duur is.

Toch besloot het Finse parlement vandaag met een ruime meerderheidheid van 120 tegen 72 om nog twee kerncentrales te bouwen. Dat zal het totaal aantal centrales in Finland op 5 brengen. Blijkbaar denken de Finnen dus wat genuanceerder over het 'echec' bij Olkiluoto.

Helemaal verbazend is dat niet. Ten eerste is kernenergie zeer belangrijk voor de Finse onafhankelijkheid. Het land heeft namelijk een zeer energie-intensieve industrie en importeert 15% van de elektriciteitsbehoefte uit Rusland. En Finnen hebben het niet bepaald op de Russen en willen die afhankelijkheid liever vandaag dan morgen afbouwen.

Ten tweede snappen de Finnen ook wel dat de eerste centrale van een nieuw type duurder uitvalt dan gepland. Daarbij dragen de bouwers van de centrale (Areva/Siemens) het grootste deel van de extra kosten.

Het is tijd voor Wubbo Ockels om wakker te worden

[de verkorte versie van dit artikel is verschenen in het Dagblad van het Noorden]

President Obama, Bill Gates, de oprichters van Greenpeace, maar ook de Zweden en de Finnen kiezen allen voor kernenergie. Dat getuigt van realiteitszin en goed rentmeesterschap. Dat alle energie spoedig helemaal duurzaam kan worden opgewekt en kernenergie niet nodig zou zijn, is een onverantwoorde boodschap die uiteindelijk leidt tot afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, méér CO2-uitstoot en onnodig dure stroom.

Als tiener was de astronaut Wubbo Ockels één van mijn idolen. De stoere ruimtevaarder met zijn rotsvaste geloof in de techniek en vooruitgang was zelfs één van de redenen dat ik er voor koos in Delft te gaan studeren. Dat waren de jaren ‘80. Ik ben bang dat mijn toenmalige idool daar een klein beetje in is blijven hangen.

Want Wubbo Ockels is een kruistocht begonnen. Tegen kernenergie in het algemeen en tegen het piepkleine Amsterdamse energiebedrijfje Atoomstroom.nl in het bijzonder. Atoomstroom.nl onderscheidt zich door 100% met kerncentrales opgewekte elektriciteit te leveren. In een opmerkelijk opinieartikel in het Dagblad van het Noorden en in een video-boodschap op Youtube haalt hij fel naar ons uit.

Volgens Ockels zou het ‘griezelig’ zijn dat de mening rond kernenergie positiever wordt, ‘alsof kernenergie iets anders is dan 10-20 jaar geleden’, zo schrijft hij. Ook zou kernenergie duur zijn en het afvalprobleem onopgelost. Onze energiehonger zou volgens Ockels wel op te lossen zijn met ‘zonnepanelen, windturbines op zee en biokerosine uit zeewier’. Het is tijd voor Wubbo Ockels om wakker te worden uit deze droom, want er is wel degelijk iets veranderd in de afgelopen 20 jaar!

Ten eerste heeft de techniek beslist niet stilgestaan. Zo zijn er ultraveilige generatie III+ centrales op de markt gekomen die minder afval produceren en meer elektriciteit. En de eerste prototypes van de zeer zuinige generatie IV centrales -waarvoor nog voor duizenden jaren brandstof is- worden al gebouwd.

Nog belangrijker is dat onze inzichten zijn veranderd. Toen Ockels 24 jaar geleden rond de aarde cirkelde had nog niemand van het broeikaseffect gehoord. Maar we weten nu dat de aarde opwarmt door onze energiehonger en dat dat grote gevaren met zich meebrengt. Dat mogen we toekomstige generaties niet aandoen. Daarom is CO2-reductie nu wereldwijd topprioriteit.

En kernenergie is onze belangrijkste CO2-arme energiebron, goed voor 30% van de elektriciteit in Europa en de VS. De CO2-uitstoot van kernenergie -inclusief de bouw van een centrale, de winning en het verrijken van uranium én het ontmantelen van de centrale aan het einde van de levensduur- is lager dan -of net zo laag als- die van duurzame energiebronnen (Bron: ECN).

Kernenergie duur? Om te bouwen is een kerncentrale inderdaad duur. De eerste van een nieuwe generatie, zoals in Finland, helemaal. Maar omdat een centrale daarna 60(!) jaar draait en de brandstof in verhouding bijna gratis is, kost een kilowattuur 3 tot 5 cent. Dat is minder dan alle andere vormen van alternatieve energieopwekking: 10x minder dan zonnestroom en ten minste 4x minder dan wind op zee. Niet voor niets heeft Frankrijk, dat voor 80% op kernenergie draait, de goedkoopste stroom van Europa en de laagste CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking van alle geïndustrialiseerde landen, terwijl het peperdure Duitse duurzame stroomexperiment leidt tot te weinig en te dure stroom.

En dan het afvalprobleem. Daar zijn juist hele goede oplossingen voor! Zo werken de Zweden in Oskarshamn aan opslag in graniet, waar nucleair afval voor eeuwig veilig opgeborgen kan worden. En Bill Gates kondigde vorige week aan dat hij investeert in een nieuw type kernreactor dat het afval juist als brandstof gebruikt. We kúnnen kernafval dus nú al veilig verwerken en opslaan. En technische ontwikkelingen zullen het probleem alleen maar kleiner te maken, want de genoemde generatie IV centrales produceren nagenoeg geen afval. [Overigens zal er altijd medisch en industrieel radioactief afval zijn, met of zonder kerncentrales.]

Maar wat sinds de jaren ’80 nog het meest veranderd is, is onze elektriciteitsconsumptie: Die is verdubbeld! En ondanks spaarlampen en besparingscampagnes wordt dat alleen maar erger. Voor 2030 wordt weer een verdubbeling verwacht. Want we gaan elektrisch rijden, vaker de trein nemen, méér Googelen, thuiswerken en warmtepompen inzetten. Allemaal goed voor het milieu, maar het vréét elektriciteit.

We moeten daarom alles op alles zetten om de komende decennia voldoende, betaalbare en CO2-arme elektriciteit op te wekken. Dat kan alleen als we óók inzetten op kernenergie, met duurzame bronnen alleen redden we het onmogelijk. De boodschap ‘het kan allemaal nú duurzaam, en over een paar jaar is het rendabel’ is misleidend en zet burgers, maar ook politici en beleidsmakers op het verkeerde been. Bovendien zit er nog een gigantisch potentieel in het efficiënter en nog goedkoper maken van kernenergie. Wakker worden Wubbo, want we mógen onze kinderen en kleinkinderen deze technologie daarom dan ook niet onthouden!

Ir. Sjef Peeraer is oprichter van Atoomstroom.nl, de enige leverancier van 100% met kerncentrales opgewekte elektriciteit