Gezien de economische belangen en de impact op het milieu is onze energievoorziening bij uitstek ook een politieke aangelegenheid, zou je zeggen.
Daar komt dan ook nog dit
bij: Ministeries
schreven mee met verkiezingsprogramma's. Ambtenaren hebben ‘enkele
politieke partijen geholpen met het schrijven van het verkiezingsprogramma’.
Als het aan die ambtenaren zou liggen moet er een nieuwe kerncentrale worden
gebouwd. Hoe dan ook, in de politieke discussie in de aanloop naar de
verkiezingen speelt energie geen grote rol. In de verkiezingsprogramma’s worden er op een enkele uitzondering na ook maar weinig woorden aan besteed. En als er iets gezegd wordt, is dat lang niet altijd duidelijk.
Uiteraard belijden alle partijen – behalve de PVV – hun streven naar duurzame energie en minder milieubelasting. Een loffelijk streven natuurlijk. Daar zal (vrijwel…) niemand tegen zijn. Maar wat zeggen de partijen over de
haalbaarheid van hun streven? En wat vinden ze van kernenergie?
D66: niet hypocriet
Sommige partijen weten het gewoon niet. Zo zegt lijsttrekker Alexander Pechtold van D66 een
interview met de Provinciale Zeeuwse Courant niet tegen de bouw van een tweede kerncentrale te zijn: "
Dertig procent van de energie in Europa is kernenergie, het zou hypocriet zijn om daar tegen te zijn". Zo is het natuurlijk!
Maar in het verkiezingsprogramma van D66 staat dat de partij tegen de bouw van nieuwe kerncentrales is. Mocht het er toch van komen dan moet de exploitant alle bijkomende kosten betalen, van veiligheid tot en met vervoer en opslag van kernafval. Dit laatste is een open deur, en is ook nu al het geval. Wat betekent dit nu? Dat de bouw van kerncentrales voor D66 geen breekpunt is bij coalitievorming? Boris van der Ham ziet het anders en
vindt dat gepraat over kernenergie ten koste gaat van aandacht voor duurzame energie en dat we dat -dus- niet moeten doen. Volgt een vlammend betoog over wat duurzame energieopwekking allemaal vermag en dat Nederland daarin zou kunnen uitblinken. Maar geen woord over
haalbaarheid.
Groenlinks: tégen, maar niet mordicus
Ook Groenlinks is
niet helemaal eenduidig in haar haar denken. In een interview met het
ANP geeft Femke Halsema aan dat ze bereid is om concessies te doen.
Halsema:
"
We schuiven niet op, maar zijn wel bereid veren te laten.
Breekpunten hebben we niet, ook kernenergie is dat niet. De vraag is
eerder: bouwen we nieuwe kolencentrales? Dát is voor ons onverteerbaar."
Op
www.standpunten.groenlinks.nl
is echter te lezen dat Groenlinks tegen
het gebruik van kernenergie is. Daarnaast vindt de partij dat de kerncentrale in Borssele moet sluiten. Tsja, maar waarmee moet die bijdrage van Borssele van 4% aan de totale elektriciteitsopwekking precies gecompenseerd worden? We komen het niet te weten. Hoe dan ook, Groenlinks is tegen kernenergie, maar ook weer niet zo sterk dat het een breekpunt is.
Wij vermoeden dat Femke zelf best te porren is voor een paar kerncentrales (ze is ten slotte francofiel!). De vrij liberale en rationele partijvoorzitster heeft echter een schare aan oud-PSP en oud-PPR stemmers tevreden te houden; bij deze groep is kernenergie bepaald niet populair.
PvdA draait
Verder wil de partij over tien jaar wil de PvdA de duurzaamste energievoorziening van
Europa hebben. "Zo leveren we onze bijdrage
aan een houdbaar klimaat. Het prikkelt tot innovatie en ondernemerschap
en het draagt bij aan onze welvaart." En: "Het geeft de natie trots en
zelfvertrouwen als het lukt." De PvdA wil dit bereiken met een verplicht aandeel groene stroom (35%
in 2020). De ambities: in 2020 minimaal 20% duurzame energie, een 20%
efficiëntere economie en 30% minder uitstoot van CO2 dan in 1990.
SP: alleen zon en wind
‘Geen kernenergie maar zon en wind’ is de campagneboodschap van de SP. De SP is dus tegen. Want kernenergie heeft drie grote risico's: het vrijkomen van radioactief materiaal door een ongeluk of sabotage; het misbruik van de splijtingsproducten voor het maken van een kernbom, en de verspreiding van radioactief materiaal door problemen bij de afvalopslag. Maar ’s nachts schijnt de zon niet en het waait lang niet altijd. Hoe moet dat nou, SP? We komen het niet te weten.
PVV: minder afhankelijk
Net zo tégen als de SP is, is de PVV vóór. In het partijprogramma staat duidelijk waarom: ‘omdat we dan een stuk minder afhankelijk van buitenlandse energie en fossiele brandstoffen worden’. Geen groots duurzaamheidstreven bij de PVV: geen windturbines, geen CO2-opslag, maar weer wel schone kolencentrales.
CDA: met duurzame energie redden we het niet
In de energietransitie kiest het CDA in de eerste plaats voor energiebesparing, gevolgd door duurzame energie, kernenergie en tot slot CO2-afvang en -opslag. In die volgorde van prioriteit, zo meldt de site van het CDA onder ‘standpunten’. Het CDA vindt het nodig om ook in kernenergie te investeren als Nederland over dertig jaar nog verzekerd wil zijn van voldoende energie. Het zorgt ook voor een flinke daling van de uitstoot van broeikasgas. Demissionair minister Maxime Verhagen van het CDA zegt dat zijn partij bereid is om twee vergunningen af te geven voor de bouw van nieuwe kerncentrales. Want de partij vindt dat we het met duurzame energie alleen niet redden: windenergie alleen zal nooit genoeg energie kunnen leveren en de grootschalige productie van biobrandstoffen staat weer op gespannen voet met de wereldvoedselvoorziening. Zonne-energie is voorlopig niet ver genoeg ontwikkeld om het energieprobleem op te lossen.
VVD: tegen kolencentrales, voor kernenergie
De VVD wil dat Nederland minder afhankelijk wordt van fossiele brandstof, zuinig omgaat met energie en dat de uitstoot van CO2 wordt teruggebracht. Dat zijn heldere doelstellingen. Zoals het een liberale partij betaamt wil de VVD niet dat de overheid de markt gaat voorschrijven hoe deze doelstellingen moeten worden bereikt. Dus: geen specifieke technologieën subsidiëren maar ruim baan geven aan nieuwe technieken. Maar wat dit precies betekent? Wel zegt de VVD de komende jaren een bedrag van 450 miljoen euro vrij om innovatie in schone en hernieuwbare energie te stimuleren. Hoe dan ook, de VVD wil ruimte voor kernenergie, als veilige en schone technologie om energie op te wekken. De VVD wil dat deze vorm van energie ook in ons land wordt opgewekt. In het Zeeuwse Borsele kan volgens de VVD een tweede kerncentrale worden gebouwd! Als het aan de VVD ligt, worden er geen nieuwe kolencentrales gebouwd en hierover denken VVD, Groenlinks en Atoomstroom dus exact hetzelfde.
Partij voor de dieren: energiebesparing
Bij de speerpunten van deze partij staat: zon, wind en waterkracht in plaats van kernenergie, kolencentrales en CO2-opslag. Zoals verwacht mag worden, merkt de partij hierbij op dat voor windmolens er – onder voorwaarde dat deze op diervriendelijke wijze worden gerealiseerd – kansen zijn die nu nog onbenut blijven vanwege hoge ontwikkelingskosten en concurrentie met goedkopere vormen van energieopwekking. Maar de partij zet vooral in op besparing. De eenvoudigste oplossing voor complexe problemen wordt vaak over het hoofd gezien, meent de PvdD. Energiebesparing en het matigen van de energieconsumptie komen onvoldoende van de grond, terwijl het vaak de goedkoopste manier is om het klimaat te sparen.
ChristenUnie: energiemarkt faalt
De ChristenUnie vindt dat de energiemarkt niet goed werkt. Door correctie van dit marktfalen worden energiebesparende maatregelen aantrekkelijk. Energiebesparing, duurzame energie en innovatie worden verder gestimuleerd door een combinatie van maatregelen. Welke dat allemaal zijn staan in het
verkiezingsprogramma. De ChristenUnie verwacht daar zo veel van dat de partij geen wil nieuwe kerncentrales wil, zolang er geen duurzame en betrouwbare oplossing is gevonden voor de problemen van veiligheid en afval.
SGP: betaalbaar en aanvaardbaar
De SGP vindt het verstandig om op nationaal niveau het accent te leggen op het garanderen en betaalbaar houden van onze toekomstige energievoorziening. Reductie van de CO2-uitstoot is van belang, vindt de SGP, maar wekt niet het brede maatschappelijke gevoel van urgentie op dat nodig is om veranderingen door te zetten. De macht van oliesjeiks en gasrijke landen over de olie- en gaskraan is een meer tastbare dreiging dan het onzichtbare CO2. Dan volgt: het vermeden gebruik van fossiele energiebronnen is direct gekoppeld aan vermeden CO2-emissie. En: strategisch beleid, met het bijbehorende instrumentarium, moet zich naast de korte termijn, ook richten op de lange termijn. Dat doet denken aan de tale Kanaäns en een open deur. Gelukkig wordt de partij dan concreet: zolang schone energiebronnen niet toereikend zijn, is de benutting van kernenergie, bijvoorbeeld door middel van een nieuwe kerncentrale bij Borssele, en aardgas een aanvaardbare tussenoplossing.
TROTSOPNEDERLAND: tussentijdse oplossing
Met toenemend treinverkeer, met elektrisch aangedreven auto’s of met het creëren van een waterstofeconomie verbetert er niets wezenlijks aan onze mate van CO2-uitstoot zolang onze elektriciteitscentrales fossiele brandstoffen blijven verstoken. Wind- en zonne-energie kunnen nauwelijks substantieel bijdragen aan de massale vraag. De nieuwe generatie kerncentrales is volkomen veilig, stoot geen CO2 uit en produceert een minimum aan nucleair afval dat we eenvoudig kunnen opslaan. Deze partij is ook bijzonder optimistisch: in afwachting van de al bijna volledig ontwikkelde kernfusiecentrale vormt de huidige generatie veilige kerncentrales de enige en hoogst noodzakelijke tussentijdse oplossing voor het broeikasgasprobleem. Tsja...
De motivatie om voor of tegen kernenergie te kiezen liggen verschillend en zijn ook verschillend van diepgang. Alles overziend is het onwaarschijnlijk dat kernenergie – of energie in het algemeen - een breekpunt zal zijn bij de vorming van een coalitie. Voorstanders van kernenergie zijn vooral aan de rechterkant van het politieke spectrum zijn te vinden, al is er een opmerkelijke beweging aan de linkerkant. Wie een voorkeur heeft voor die linkerkant en voorstander is van kernenergie hoeft overigens niet te wachten tot die beweging voltooid is. Want sinds anderhalf jaar kunnen kiezers ook
zélf kiezen.
